Academische basisschool
Utrecht - Amersfoort

Leren op de werkplek

Het denken over leren op de werkplek vindt binnen een academische opleidingsschool vanuit een ander perspectief plaats dan binnen een basisschool die alleen gewend is te werken met stagiaires.

Typen scholen

In de praktijk onderscheiden we 3 typen scholen met leren op de werkplek:

  • de stageschool
  • de opleidingsschool
  • de academische opleidingssschool

Stageschool

In de stageschool is het leren van leerkrachten op de werkplek cursorisch gestuurd. De werkplek is de plaats waar leerkrachten (in opleiding) oefenen wat zij in cursussen hebben geleerd. De cursusleiding bemoeit zich niet met de werkplek. De koppeling theorie-praktijk ligt in handen van de cursist.
Daarbij maakt de school afspraken met de pabo of een andere educatieve partner over:

  • hoeveelheid cursisten en benodigde oefenplaatsen
  • beschikbare begeleiders op de werkplek (mentoren)
  • cursusdata c.q. stagebezoekrooster vanuit de opleiding.

Voor de initiële opleiding levert de pabo het stageplan met stageopdrachten. Mentoren kunnen zich informeren over de opzet van de stage. Voor de nascholing biedt de pabo of een andere partner de nascholingsgids aan.

Opleidingsschool

In de opleidingsschool beslissen scholen mee over de inhoudelijke en organisatorische opzet van professionaliseringstrajecten. Zij willen mede-opleider zijn. Daarbij maakt de school afspraken met de educatieve partner over:

  • hoeveelheid leer-werkplekken en hoeveelheid cursisten,
  • de inzet van mentoren als basisschoolcoach,
  • de contactpersonen en begeleiders vanuit de opleiding,
  • te verwerven competenties
  • de visie, werkwijze en onderlinge taakverdeling in begeleiding en beoordeling,
  • de afstemming tussen de organisatie en coördinatie binnen de school en de opleiding.

Om de rol van mede-opleider goed te kunnen vervullen dienen er eenduidige afspraken gemaakt te worden met de opleiding. Naast afspraken maken is training van werkplekcoaches/opleiders in de school gewenst om de rol als mede-opleider te kunnen vervullen.

De lerende basisschool als moderne arbeidsorganisatie

Sommige scholen vatten leren op de werkplek op als een vanzelfsprekend onderdeel van hun integraal personeelsbeleid. Naast goede werving, selectie en mobiliteitsplannen maakt het opleiden van nieuw en van werkend personeel hier deel vanuit. Op die manier kun je als school anticiperen op kwalitatieve en kwantitatieve personeelsbehoefte.
De lerende basisschool is een moderne arbeidsorganisatie waarbinnen professionaliseringstrajecten geen geïsoleerde bezigheden zijn. Een schoolteam weet welke beroepstaken essentieel zijn en welke competenties dit vraagt. Zij weet ook welke competenties zij al in huis heeft, welke zij via mobiliteit kan verwerven en voor welke opleidingstrajecten noodzakelijk zijn.
Vervolgens kan de school op zoek gaan naar initiële en post-initiële kandidaten (bijvoorbeeld zij-instromers) en een educatieve partner (o.a. opleiding, onderwijsadviesbureau, universiteit), die hiervoor trajecten op maat kan ontwikkelen en uitvoeren.

Academische opleidingsschool

Wanneer scholen in de frontlinie van onderwijsinnovatie werken is leren op de werkplek van bestaand en nieuw personeel continu pionieren. Immers, het ligt dan nog niet duidelijk vast welke leerarrangementen en daarbij passende rollen van leerkrachten werken en welke niet. Schoolteams durven te ondernemen, ontwerpen en innoveren. Zij implementeren nieuwe praktijken. Op basis van (actie)onderzoek verzamelen zij informatie die zij weer direct kunnen gebruiken bij hun vernieuwingen. Ook geven onderzoeksresultaten informatie over relevante bekwaamheden die in de opleiding verworven moeten worden.
De samenwerking tussen teamleden, opleiders, interne/externe ondersteuners en onderzoekers is hierbij cruciaal.

 

Ervaringen werkplekleren

 

Voor een beschrijving van de rollen en taken, zie onderstaande brochures:

Wat mag je van mij verwachten (pdf) oktober 2010

Rollen en taken in de Academische basisschool (pdf)

© 2008 Academische basisschool Amersfoort Utrecht