Academische basisschool
Utrecht - Amersfoort

Afronding 4 jaar AOS-Academieteam

Vier jaar intensieve samenwerking tussen de 5 academische opleidingsscholen van KSU en KPOA, HU-ITT en het Kenniscentrum van de faculteit Educatie, lectoraat geletterdheid, heeft geleid tot mooie opbrengsten. De scholen presenteerden hun resultaten tijdens een afsluitende bijeenkomst met alle betrokkenen.


Voorop staat dat de leeropbrengsten omhoog zijn gegaan. Bij alle scholen zijn de resultaten op het gebied van lezen aanzienlijk verbeterd. Dat is voor de kinderen een prachtige opbrengst, maar ook voor de leerkrachten. “Als het goed gaat met de leerlingen, zijn de leerkrachten veel meer geneigd de strategie aan te passen of te veranderen” vertelt docent-onderzoeker Helma de Rooij. Ook kartrekker Marjon Lippmann noemt dat specifiek in haar presentatie. Op het gebied van leesonderwijs valt op dat er op de scholen nu een echte leescultuur is ontstaan. Nagenoeg elke school heeft een eigen bibliotheek  of nauwe samenwerking met een bibliotheek in de buurt. Ook wordt op veel scholen een centrale leestijd afgesproken waarin de hele school tegelijkertijd leest. Er is meer aanbod van boeken en soorten boeken, en de leerkracht heeft ook een actieve lezende houding. De werkwijze van LIST is de manier waarop het leesonderwijs inhoud krijgt.


De kernopdracht van dit Academieteam is systematisch werken aan schoolontwikkeling, waarbij het uiteindelijke doel daarvan is om de kloof tussen theorie en praktijk te verkleinen, en de samenwerking tussen praktijk, opleidingsinstituut en wetenschap te versterken, aldus genoemd in de review van lector Thoni Houtveen.

  • Systematisch-werken-AOS

Uiteraard vormen de leerlingenresultaten op het gebied van lezen een belangrijke informatiebron in het AOS-onderzoek. We weten echter dat de leerkracht de belangrijkste factor is, en ook is bekend welke gedragingen en vaardigheden daarin cruciaal zijn. Door het werken met de pedac-observatielijsten, is het leerkrachtgedrag in kaart gebracht. Feedback geven hierop heeft veel effect. Door middel van vragenlijsten is de schoolorganisatie onder de loep genomen. Hoe wordt er gewerkt volgens een evaluatieve cyclus, hoeveel leestijd staat er op het rooster, is er een doorgaande lijn, wie heeft welke verantwoordelijkheden en hoe is de aansturing geregeld? De combinatie van deze middelen maakt het verschil. Het gaat om het verbinden van het primaire proces met het secundaire proces: leerkracht- en schoolniveau.


Natuurlijk is ook gekeken naar het proces, naar de hobbels die men onderweg tegenkwam, en naar de opbrengsten van de samenwerking. Wat daarin opvalt is het belang van een sterke en stabiele regiegroep. Deelnemers van de regiegroep zijn de intern begeleider, de directeur of leidinggevende, de kartrekker onderzoek, en de docent-onderzoeker vanuit de pabo. Bij sommige scholen is de wens dit team uit te breiden met een leerkracht uit onder- en bovenbouw. Aansturing vanuit het schoolbestuur wordt als zeer waardevol gezien.
Het gaat om academische opleidingsscholen; wat is de rol van studenten geweest in dit onderzoek? Studenten zijn niet meegenomen in dit onderzoek op de scholen, maar hebben wel  onderzoek uitgevoerd dat veel raakvlak heeft met het onderwerp, bijvoorbeeld op het gebied van leesmotivatie. Daardoor hebben ze wel een bijdrage geleverd.
De docent-onderzoekers geven aan dat zij veel geleerd hebben. Ze zouden hun ervaringen en de opbrengsten graag verwerken binnen het curriculum. Het gaat dan met name om onderzoeksmatig werken, het analyseren en interpreteren van resultaten: hoe bereid je studenten daar op een goede manier op voor? Een mogelijkheid zou zijn om de AOS-docenten te laten samenwerken met curriculumontwikkelaars, zodat deze zaken verankerd worden.


De uitdaging na deze implementatie op leesgebied is borging. Alle scholen geven aan dat zij deze manier van systematisch werken in de nabije toekomst willen toepassen op andere vakgebieden of in andere groepen of bouwen van de school. Ook dat is een opbrengst: uitbouwen, en borgen door dóór te gaan!

 

  • foto-Willy-Thoni-en-Jeannette-website
  • foto-kartrekkers-en-docenten-afsluiting-AOS-website

© 2008 Academische basisschool Amersfoort Utrecht